मुंबई : पालघर जिल्ह्यात पावसाळ्याच्या हंगामात आदिवासी बांधवांना पाड्यावर जाऊन धान्य वितरणासाठी धान्य महोत्सव संकल्पना राबविण्यात येणार आहे. १५ जून पासून पुनरागमन शिबिरांचे आयोजन करण्यात येणार असून ऑक्टोबर-नोव्हेंबरमध्ये माता-पित्यांसोबत स्थलांतरीत झालेले आणि आता परतलेल्या बालकांची आरोग्य तपासणी करण्यात येणार आहे. कुपोषण निर्मूलनासाठी स्थानिक लोकप्रतिनिधींचा सहभाग वाढविण्यात येत आहे. गेल्या महिन्याभरात मोखाड्यामध्ये एकही बालमृत्यूची घटना आढळून आली नाही, अशी माहिती आरोग्यमंत्री व कुपोषण निर्मुलन टास्क फोर्सचे अध्यक्ष डॉ. दीपक सावंत यांनी आज येथे दिली.
आज झालेल्या मंत्रिमंडळाच्या बैठकीदरम्यान आरोग्यमंत्र्यांनी पालघर टास्क फोर्स समितीचा अहवाल मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना सादर केला. त्यासंदर्भात माहिती देण्यासाठी आरोग्यमंत्र्यांच्या दालनात पत्रकार परिषद आयोजित करण्यात आली होती. त्यावेळी आरोग्यमंत्री बोलत होते.
ऑक्टोबर २०१६ मध्ये पालघर कुपोषण निर्मूलनासाठी आरोग्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखाली टास्क फोर्सची नियुक्ती करण्यात आली होती. आतापर्यंत या टास्क फोर्सच्या चार बैठका झाल्या असून पालघर येथे एक बैठक घेण्यात आली. कुपोषण निर्मूलनासाठी आदिवासी विभाग, महिला व बालविकास विभाग, आरोग्य विभाग यांच्या योजनांच्या समन्वयासाठी प्रयत्न केले जात आहे, असे डॉ. सावंत यांनी यावेळी सांगितले.
१५ जूनपासून २६ संवेदनशील पाड्यांना भेटी
पालघर जिल्ह्यात कुपोषणाच्या बाबतीत २६ संवेदनशील पाडे असून १५ जूनपासून या पाड्यांना भेटी देण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. असे सांगून डॉ. सावंत पुढे म्हणाले की, या भेटीदरम्यान सरपंच, ग्रामसेवक, अंगणवाडी सेविका, आशा कार्यकर्ती यांचा गट तयार करुन कुपोषित बालकांच्या संनियंत्रणाची जबाबदारी सोपविण्यात येणार आहे. कुपोषित बालकांची माहिती देण्यासाठी स्थानिक लोकप्रतिनिधींचा सहभाग वाढविण्यावर भर देण्यात येणार आहे.
आरोग्यमंत्री पुढे म्हणाले की, पालघर जिल्ह्यातील बहुतांश आदिवासी बांधव ऑक्टोबर-नोव्हेंबर महिन्यामध्ये रोजगारासाठी स्थलांतर करतात. आई-वडिलांसोबत लहान मुले देखील स्थलांतरीत होतात. ही मंडळी जूनमध्ये पुन्हा पाड्यावर परतात. अशा परत आलेल्या माता व मुलांच्या आरोग्य तपासणीसाठी पुनरागमन शिबिर आयोजित करण्यात येणार असून खाजगी बालरोग तज्ज्ञ व स्त्रीरोग तज्ज्ञांमार्फत तपासणी करण्यात येईल. या शिबिरांच्या माध्यमातून अतितीव्र कुपोषित व मध्यम कुपोषित बालकांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात येईल. ज्या भागात स्थलांतर होते तेथील आरोग्य अधिकाऱ्यांबरोबर समन्वय साधून स्थलांतरीत झालेल्या बालकांवर उपचार व तपासणी देखील करण्यात येणार आहे.
बालमृत्यूचे ऑडिट करणार
पालघर जिल्ह्यात झालेल्या बालमृत्यूचे ऑडिट करणार असल्याचे आरोग्यमंत्र्यांनी यावेळी सांगितले. मदर चाईल्ड ट्रॅकिंग प्रकल्पाच्या माध्यमातून गरोदर माता व बालक लसीकरण सेवांचा पाठपुरावा करण्यात येत आहे. या माध्यमातून मातामृत्यू, अर्भकमृत्यू कमी करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहे.
आरोग्य विभागातील ८७ टक्के पदे भरली
पालघर जिल्ह्यातील आरोग्य विभागात १८६ पदांपैकी १०९ पदे भरले असून सुमारे ८७ टक्के पदे भरण्यात आली असल्याचे आरोग्यमंत्र्यांनी यावेळी सांगितले. वैद्यकीय अधिकाऱ्यांची पदे जिल्हास्तरावर भरण्याचे अधिकार देण्यात आले असून प्रत्येक प्राथमिक आरोग्य केंद्रांसाठी एमबीबीएस डॉक्टर नियुक्त केले जात आहे. जेथे असे डॉक्टर उपलब्ध होणार नाही तेथे बीएएमएस डॉक्टर भरण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
८२ आरोग्य शिबिरांच्या माध्यमातून ६४८१ बालकांची तपासणी
गेल्या चार महिन्यांत शासकीय व खाजगी रुग्णालयांच्या सहकार्याने ८२ आरोग्य तपासणी शिबीर घेण्यात आले. त्या माध्यमातून 6481 बालकांची वैद्यकीय तपासणी करण्यात आली. त्यामध्ये अतितीव्र कुपोषित १४९३ तर मध्यम कुपोषित २९४५ बालके आढळून आली. ग्लोबल हॉस्पीटल, वाडिया हॉस्पीटल, सुर्या हॉस्पीटल, हिंदुजा हॉस्पीटल, जसलोक हॉस्पीटल, भक्तीवेदांत हॉस्पीटल, विठूमाऊली चॅरिटेबल ट्रस्ट, जीवदानी ट्रस्ट, वाडा डॉक्टर असोसिएशन यांच्या माध्यमातून वैद्यकीय तपासणी शिबीर आयोजित करण्यात आले. प्रत्येक शनिवार आणि रविवारी हे तपासणी शिबिर आयोजित केले जाणार आहे. आशा कार्यकर्तीच्या माध्यमातून कुपोषित बालकांच्या गृहभेटी घेऊन आरोग्य तपासणी केली जाते.
माहेर योजना पुन्हा कार्यान्वित
राज्य शासनाने माहेर योजना पुन्हा एकदा कार्यान्वित करण्याचा निर्णय घेतला असून या योजनेंतर्गत गरोदर मातेला व तिच्या बाळाला निवासाची सोय आहार, वैद्यकीय उपचार या ठिकाणी उपलब्ध करुन दिले जाणार आहे. या जिल्ह्यातील अतितीव्र कुपोषित व मध्यम कुपोषित बालकांची तालुकानिहाय यादी तयार करण्यात येत असून त्यांच्याकडे विशेष लक्ष केंद्रित करुन आरोग्य सुविधा उपलब्ध करुन देण्यात येणार आहे.
आदिवासी पाड्यावरील दारिद्रय रेषेखालील सर्व लाभार्थ्यांसाठी धान्य महोत्सव आयोजित करुन पाड्यांवर धान्य वाटप करण्यात येईल. जेणेकरुन पावसाळ्यामध्ये आदिवासी बांधवांना घरपोच धान्य मिळू शकेल. पालघर जिल्ह्यामध्ये आपत्कालीन वैद्यकीय सेवेतील चार रुग्णवाहिका या भागात कायमस्वरुपी ठेवण्यात आल्या आहे. आदिवासी बांधवांना स्थानिक रोजगार निर्मितीसाठी प्रयत्न करण्यात येत असून रस्त्याच्या कडेला उगवणारे गवत कापणीचे काम तसेच परसबागांचे काम देण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येणार आहे. या आदिवासी क्षेत्रामध्ये वनौषधी प्रक्रिया केंद्र तसेच आवळा पल्प तयार करण्यासाठी प्रोत्साहन देण्यात येणार आहे. कुपोषणामुळे होणाऱ्या बालमृत्यूचे प्रमाण मोखाडा तालुक्यात सर्वाधिक होते. मात्र यंत्रणांनी केलेल्या प्रयत्नामुळे गेल्या महिनाभरात मोखाडा तालुक्यात कुपोषणामुळे एकही बालमृत्यूची घटना आढळून आली नाही, असे आरोग्यमंत्र्यांनी यावेळी सांगितले